محمد علي بن محمد باقر الوحيد البهبهاني ( كرمانشاهي )

مقدمه 38

خيراتيه در ابطال صوفيه ( فارسى )

تلاشهاى علمى و سياسى علماء وفقهاء بر ضدّ تصوّف در عصر صفويّه از همان زمان شاه طهماسب آغاز شده بود ، و در عهد سلطنت شاه سليمان صفوى اين مبارزه شدت بيشترى يافته بود . عالم بزرگوار مرحوم ملا محمّد طاهر قمى كه شيخ‌الاسلام قم بوده ابتكار اين عمل را در دست داشت وى به وسيله كتابهاى چندى مانند : « تحفة الاخيار » و « حكمة العارفين » و « الفوائد الدينيه » كه در رد صوفيه نوشت ، پرده را به يكسو زد ، و با آن مسلك خرافى به مبارزه برخاست ، و در همين دوره علماى ديگر نيز از وى تبعيت نمودند ورساله‌هاى زيادى بر ضد صوفيه نوشتند . از رساله‌هاى ضد صوفى عالمان شيعه آن عصر ، يكى « السهام المارقه في اغراض الزنادقة » از على بن احمد بن حسن بن زين‌الدين است ، كه با لحن تندى به صوفيان تاخته است . ظاهراً همين حركت باعث كاهش نفوذ صوفيان گرديد ، ظهور علّامهء مجلسى وهيبت وتسلط فكرى او بر حوزهء علميهء اصفهان كم‌كم جوّ غالب عليه صوفيان را به وجود آورد ، و با شدّت هرچه تمامتر صوفيان را تعقيب نمود تا آنكه عدّه‌اى را توبه داد و با قتل برخى از آنها سر و صداى صوفيگرى را در ايران خاموش گردانيد 1 . بعد از رحلت علّامهء مجلسى تا اواخر كريم‌خان زند تقريباً صوفيگرى در ايران فراموش شده و ديگر نامى از آنها نبود ، ولى ناگهان سر وكلّهء شخص مرموزى كه خود را سيد معصوم على شاه هندى مريد شاه عليرضا دكنى مىناميد در شيراز پيدا شد ، وى مدعى بود كه شاه عليرضا او را به ايران

--> ( 1 ) فضائح الصوفيّه : 254 .